Strona główna > Numer 4/2007 > Charakterystyczne cechy usług a struktura rynku

Charakterystyczne cechy usług a struktura rynku

Hanna Klimek

Sfera usług jest działalnością ludzką tak samo istotną dla systemu gospodarczego, jak sfera produkcji dóbr materialnych. Współcześnie jest równie niezbędna dla prawidłowego przebiegu procesu reprodukcji społecznej, jak działalność przemysłowa lub rolnicza. Obecnie w wielu krajach usługi są dominującym obszarem działalności społeczno-gospodarczej. Usługa jest specyficznym rodzajem działalności, polegającym na świadczeniu pracy, w wyniku której nie powstaje nowe dobro materialne (rzecz, przedmiot). Korzystanie z usług nie wiąże się z nabywaniem czegokolwiek, lecz ze zmianą cech nabywców lub posiadanych przez nich dóbr materialnych. Usługi zachowują użyteczność już istniejących przedmiotów lub dodają im użyteczności (np. usługi ubezpieczeniowe, doradcze, konserwacyjne, instalacyjne), przywracają im utraconą wartość użytkową (np. usługi remontowe, naprawcze), udostępniają dobra materialne nabywcom (np. usługi dystrybucyjne, transportowe, finansowe, handlowe), albo, jeżeli obiektem czynności usługowej jest człowiek, służą zachowaniu sprawności jego organizmu (np. usługi lekarskie), kształtowaniu i wzbogacaniu jego świadomości (np. usługi edukacyjne, informacyjne, turystyczne). Usługi posiadają pewne charakterystyczne cechy, które wpływają na ich specyfikę i odróżniają je od dóbr materialnych. Najważniejszymi są: niematerialność, różnorodność, nierozdzielność, nietrwałość, brak możliwości nabycia na własność, bezpośredni kontakt pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą, partycypacja konsumenta w produkcji usługi, jednoczesność produkcji i konsumpcji, duże zróżnicowanie usług, zindywidualizowanie poszczególnych rodzajów usług, brak możliwości odsprzedania usługi. Te cechy powodują, że towary – usługi znacznie różnią się od towarów – rzeczy. Te różnice są źródłem różnic w prowadzeniu działalności usługowej i produkcji dóbr materialnych. Ta odmienność usług ma duży wpływ na sposób funkcjonowania przedsiębiorstw usługowych na rynku, jak również na podejmowane przez te przedsiębiorstwa działania marketingowe. Specyficzne cechy rynku usług i samych usług uważane są za ważne czynniki determinujące model struktury rynku usług.

Characteristic features of services and a structure market

The sphere of services is just as important human activity to the economic system, as the sphere of production of material goods. Today, it is equally essential to the process of social reproduction as industrial or agricultural activity. Nowadays in many countries, services are the dominant area of economic and social activity. A service is a special kind of activity, which involves the provision of work, as a result of which no new material goods (object, product) are provided. Using the service does not involve the acquisition of something, but a change in the characteristics of buyers or material goods being in their possession. Services retain the usefulness of existing items or add their usefulness (eg, insurance services, consulting, maintenance, installation), restore their lost value in use (eg, repair services, renovation), provide material goods to buyers (eg, distribution services, transportation, financial , commercial), or, if the men is an object of service activities, helps to maintain the efficiency of the organism (eg medical services), shaping and enriching their awareness (eg, educational services, information, tourism). Services have certain characteristics that affect their specificity and distinguish them from goods. The most important are: intangibility, diversity, inseparability, instability, lack of opportunity to acquire them, direct contact between the provider and recipient, consumer’s participation in the production of services, simultaneity of production and consumption, large diversity of services, individualization of the different types of services, the inability to resell the service. These features make the goods – services differ greatly from those of good – things. These differences are a source of differences in the running service activities and the production of material goods. This dissimilarity of services has a major impact on the operation of the service companies in the market, as well as on the marketing activities undertaken by those companies. Specific features of the services market and the services themselves are considered to be an important determinant of structure model of service market.