Strona główna > Numer 7/2010 > Opłaty portowe jako narzędzie kształtowania rynków usług portowych

Opłaty portowe jako narzędzie kształtowania rynków usług portowych

Hanna Klimek

Kształtowanie rynku oznacza oddziaływanie na rynek za pomocą odpowiednich narzędzi dla realizacji określonego celu. W kształtowaniu poszczególnych rynków uczestniczą na ogół liczne podmioty, tj. producenci oferujący przedmioty wymiany (konkurujący ze sobą), sprzedawcy, a niekiedy też państwo. Wszystkie uczestniczące w tym procesie podmioty posługują się określonym zespołem instrumentów. Konkurujące ze sobą przedsiębiorstwa przygotowują i stosują odpowiednią kompozycję elementów marketingu-mix w celu nakłonienia konsumentów do zakupu oferowanego produktu, przekonania ich o celowości zakupu i wynikających z niego korzyściach, a także przekazania pożądanych informacji o produkcie i jego producencie. Podstawowym przedmiotem kształtowania rynku jest popyt.
Kształtowane mogą być także rynki usług portowych. Zarówno zarządy portów na całym świecie, jak i przedsiębiorstwa eksploatacyjne mogą wykorzystywać dowolne (dozwolone) działania i narzędzia marketingowego oddziaływania na te rynki. Instrumenty te powinny tworzyć zintegrowaną całość służącą realizacji przyjętych celów marketingowych.
Na rynkach usług transportowych cena jest skutecznym narzędziem kreowania popytu, natomiast jej wpływ na rozmiary popytu na usługi portowe uważany jest powszechnie za minimalny. Wybór portu morskiego przez załadowców następuje zwykle na podstawie innych kryteriów niż ceny usług portowych. A skoro wielkość popytu na usługi portowe i jej zmiany w czasie generalnie nie są uzależnione od poziomu cen tych usług, to skuteczność systemu cen portowych jako narzędzia kształtowania rynku, dla realizacji określonych celów rynkowych, jest ograniczona. W praktyce stosuje się więc inne środki ekonomiczne i pozaekonomiczne, za pomocą których można skutecznie, choć w sposób pośredni, oddziaływać na gestorów ładunków i armatorów na rynkach portowych.

Port charges in formation of port services’ markets

Development of market consists in influencing it through appropriate tools to achieve a particular purpose. Generally, many stakeholders are involved in the formation of various markets, ie producers offering items of exchange (competing among themselves), vendors, and sometimes a state. All participants involved in the process of market development use a certain band of instruments. Competing companies prepare and apply the appropriate composition of marketing mix elements in order to persuade consumers to buy their product, convince them of the advisability of purchasing and benefits resulting from it, and provide the desired information about the product and its manufacturer. The primary object in market’s formation is to shape market demand.
Also the port services markets can be influenced. Both the port authorities around the world, as well as operating companies, may use any (permitted) activities and the marketing tools for developing these markets. These instruments should form an integrated unit which enable realization of specific marketing objectives.
On the markets of transport services, price is an effective tool in demand creation, but its influence on the size of the demand for port services is widely regarded as minimal. Selection of a sea port by shippers is usually based on criteria other than price of port services. And since the demand for port services and its changes over time are generally not dependent on the level of prices for these services, the effectiveness of the system of port pricing as a tool to shape the market, to meet specific market goals is limited. In practice, therefore, other economic and non-economic measures are used, measures that can effectively, though indirectly, affect cargo shippers and shipowners on port markets.