Strona główna > Numer 8/2011 > EUROPEJSKA POLITYKA PORTOWA

EUROPEJSKA POLITYKA PORTOWA

Hanna Klimek
Janusz Dąbrowski

Polityka portowa w wymiarze międzynarodowym, a konkretnie realizowana przez państwa należące do Unii Europejskiej, oznacza szereg uzgodnionych działań i/lub wspólnych przedsięwzięć, podejmowanych przez kraje Wspólnoty w odniesieniu do portów morskich, zmierzających do realizacji wyznaczonych (akceptowanych przez państwa członkowskie) celów za pomocą określonych narzędzi. Ustalanie celów unijnej polityki portowej powinno następować w wyniku konsultacji i uzgodnień krajów członkowskich, które rezygnują z realizacji własnych partykularnych celów, na rzecz nadrzędnych celów ponadnarodowych, w efekcie zapewniających portom wyższą efektywność funkcjonowania w warunkach przestrzegania zasad wolnej i uczciwej konkurencji oraz ich zrównoważony rozwój.

Pomimo istotnej roli portów morskich w gospodarce UE, przez ponad pół wieku nie udało się wypracować ram wspólnej polityki portowej, zapewniającej efektywność unijnego systemu portowego (choć Komisja Europejska wielokrotnie podejmowała takie próby). Dopiero w wyniku szeroko zakrojonych konsultacji z zainteresowanymi stronami, przeprowadzonych w latach 2006-2007, udało się określić plan działania zmierzający do wypracowania zasad europejskiej polityki portowej. W dniu 18 października 2007 roku Komisja opublikowała Komunikat w sprawie europejskiej polityki portowej, a w dniu 4 września 2008 roku Parlament Europejski przyjął Rezolucję w sprawie europejskiej polityki portowej.

Wydaje się, że szerokie konsultacje z przedstawicielami zainteresowanych polityką portową podmiotów, uwzględnienie ich opinii i wniosków oraz powstrzymanie się przez Komisję od bezpośredniego interwencjonizmu zaowocowały propozycją, która nie wzbudziła protestów. Przyjęcie przez Parlament Europejski rezolucji w sprawie polityki portowej, akceptującej propozycje Komisji, dowodzi, że tym razem osiągnięto konsensus. Rolą dokumentu zaproponowanego przez Komisję jest pomoc w nasileniu działań służących podnoszeniu konkurencyjności unijnych portów, przyciąganiu do nich nowych inwestorów, ich zrównoważonemu rozwojowi, zapewnieniu wolnej uczciwej konkurencji, ochronie środowiska naturalnego, przejrzystości korzystania przez porty ze środków publicznych, poprawianiu wizerunku portów w otoczeniu, podnoszeniu ich roli w transeuropejskiej sieci transportowej. Określa on ramowe założenia i szereg działań do realizacji, a w szczególności szeroko zakrojony dialog oraz interpretacje wyjaśniające odpowiednie przepisy wspólnotowe, przyjmując postać prawa miękkiego.

European ports policy

International ports policy, especially the one implemented by the countries of the European Union, is a series of agreed actions and / or joint ventures, set up by the countries of the Community in relation to sea ports, in order to achieve their aims (accepted by Member States) using specific tools. Setting aims for EU ports policy should be a result of consultations and agreements of the Member States who should refrain from implementing their own particular need, for the objectives of transnational importance, resulting in increased efficiency of ports operating based on the principles of free and fair competition, and their sustainable development.

Despite the important role of seaports in the EU economy, for over half a century a framework of common ports policy, which would have ensured the effectiveness of EU port system, has failed to develop (despite many attempts of the European Commission). Only as a result of extensive consultations with stakeholders, conducted in 2006-2007, an action plan was introduced to develop the principles of a European ports policy. On 18th October 2007, the Commission published a Communication on European ports policy, and on 4 September 2008 the European Parliament adopted a Resolution on European ports policy.

It seems that extensive consultations with representatives of stakeholders interested in port policies, taking into account their opinions and conclusions and to refrain from the Commission’s direct interventionism resulted in a proposal that has not aroused protests. The Resolution on port policy adopted by the European Parliament that accepts the proposals of the Commission, shows that this time, a consensus was reached. The role of the document proposed by the Commission is to support the reinforcement of efforts aimed at improving the competitiveness of EU ports, attracting new investors, sustainable development of ports, ensuring free and fair competition, protecting the environment, transparency in the use of public resources by ports, improving the image of ports in their environment and enhancing their role in the trans-European transport network. It defines the framework for a number of assumptions and actions to be taken, in particular, an extended dialogue and interpretations clarifying the relevant Community legislation, taking the form of soft law.