Strona główna > Numer 9/2012 > Przedmowa

Przedmowa

Dziewiąty numer Studiów i Materiałów Instytutu Transportu i Handlu Morskiego jest opracowaniem zawierającym artykuły przygotowane przez pracowników Instytutu Transportu i Handlu Morskiego oraz Katedry Ekonomiki i Funkcjonowania Przedsiębiorstw Transportowych Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu Gdańskiego, a także Akademii Morskiej w Gdyni. Publikacja jest złożona z trzech części poświęconych najważniejszym obszarom badawczym Instytutu, tj. problematyce transportu i handlu morskiego, funkcjonowania przedsiębiorstw i rynków oraz biznesu elektronicznego.

Część pierwsza, poświęcona problematyce morskiej, zawiera cztery artykuły. Pierwszy z nich dotyczy Regionu Morza Bałtyckiego (RMB). Podjęto w nim próbę zidentyfikowania szczególnych cech odróżniających ten region od innych regionów w Europie. Scharakteryzowano wymianę handlową w RMB oraz funkcjonowanie bałtyckiego rynku usług transportowych, związanego z obsługą towarów będących przedmiotem tej wymiany. Podjęto też próbę przygotowania prognoz rozwoju rynku transportowego Europy Bałtyckiej.

Spis treści (pdf)

W drugim artykule przedstawiono teoretyczne i metodologiczne podstawy pomiaru efektywności przedsiębiorstw portowych. Ze względu na znaczące interakcje przedsiębiorstw portowych z otoczeniem zaproponowano tu nową koncepcję pomiaru efektywności działalności przedsiębiorstw portowych, polegającą na odpowiednim korygowaniu stosowanych obecnie w praktyce mierników efektywności. U podstaw tej koncepcji leży schemat struktury efektów, uwzględniający społeczne i prywatne efekty działalności przedsiębiorstw. Artykuł zawiera propozycję systemu mierników społecznej i prywatnej efektywności przedsiębiorstw portowych.

Trzeci artykuł tej części Studiów jest poświęcony czynnikom determinującym rozwój współczesnej morskiej żeglugi kontenerowej, która jest szczególnie ważnym elementem globalnego systemu transportowego. Determinanty te omówiono przez pryzmat szans i zagrożeń, jakie stwarzają dla funkcjonowania i rozwoju przedsiębiorstw żeglugi kontenerowej.

Kolejny artykuł dotyczy zagrożeń bezpieczeństwa współczesnej żeglugi morskiej. Jest w nim mowa o terroryzmie morskim. Omówiono tu działania współczesnych organizacji terrorystycznych wymierzone w statki i obiekty portowe. Zaprezentowano też niektóre metody i narzędzia przeciwdziałania aktom przemocy na morzu.

W drugiej części publikacji omówiono niektóre problemy funkcjonowania współczesnych przedsiębiorstw. Pierwszy z artykułów dotyczy samoregulacji przedsiębiorstwa związanej z ciągłym usprawnianiem jego mechanizmu realizacji założonej efektywności i sprawności gospodarowania. Różne poziomy rzeczywistej sprawności funkcjonalnej przedsiębiorstw są efektem asymetrii regulatorów, natomiast dążenie do symetrii (tj. osiągnięcia zgodności regulatorów danego podmiotu i jego otoczenia) jest siłą sprawczą rozwoju przedsiębiorstw. Problem ten omówiono z perspektywy zewnętrznej, dotyczącej zasad pozyskiwania i alokacji zasobów, oraz wewnętrznej, dotyczącej zasad ich konfiguracji wynikającej z przyjętego celu funkcjonalnego.

Drugi artykuł tej części Studiów dotyczy innowacyjności polskich przedsiębiorstw. Omówiono w nim działania wybranych instytucji wspierających innowacyjność przedsiębiorstw oraz wykorzystywane w tym celu instrumenty. Szczególną uwagę zwrócono na rolę państwa, które wyznaczając kierunki polityki rozwoju, powinno stwarzać warunki dla innowacyjności przedsiębiorstw.

W trzecim artykule przedstawiono metody zarządzania konfliktem we współczesnych organizacjach. Konflikt pokazano tu jako zjawisko konieczne i uzasadnione, będące elementem gry, jaką prowadzą ze sobą jej uczestnicy. Niezależnie od przyczyny konfliktu, u jego podstaw leży rzeczywista lub subiektywnie postrzegana przez uczestników rozbieżność interesów. Takie spojrzenie na konflikt w organizacji jest efektem postrzegania jej w kategoriach gry prowadzonej przez jej uczestników.

Pozostałe dwa artykuły tej części dotyczą zachowań przedsiębiorstw. Czwarty przedstawia wyzwania społecznej odpowiedzialności biznesu determinujące swobodę zachowań organizacyjnych współczesnych przedsiębiorstw na rynku pracy, natomiast piąty omawia zachowania rynkowe przedsiębiorstw jako efekt cech charakterystycznych tych podmiotów oraz zewnętrznych (głównie rynkowych) warunków ich funkcjonowania, na przykładzie przedsiębiorstw transportu samochodowego na rynku przewozów rzeczy.

Trzecią część Studiów i Materiałów Instytutu Transportu i Handlu Morskiego poświęcono problematyce biznesu elektronicznego. Pierwszy z trzech artykułów omawia wykorzystanie technologii elektronicznej wymiany danych w różnych procesach w łańcuchu dostaw. Wykorzystanie EDI przedstawiono tu jako metodę optymalizacji procesów biznesowych współczesnych przedsiębiorstw.

Drugi artykuł dotyczy strategii zarządzania ryzykiem IT. Przedstawiono tu ilościowe i jakościowe metody analizy ryzyka. Omówiono też wyznaczanie wartości optymalnego ze względów ekonomicznych poziomu ryzyka w systemie informatycznym.

Rozwój technologii komunikacyjnych pociąga za sobą zmiany metod i narzędzi służących pozyskiwaniu przez przedsiębiorstwa nowych klientów. Trzeci artykuł tej części Studiów poświęcono najnowszym narzędziom wykorzystywanym w tym zakresie w Internecie, a mianowicie real-time bidding (RTB), czyli aukcjom w czasie rzeczywistym pojedynczych powierzchni reklamowych na rynku reklamy odsłonowej. Przedstawiono RTB jako skuteczne narzędzie korzystania z dobrodziejstw globalnego zasięgu.