Strona główna > Numer 10/2013 > Przedmowa

Przedmowa

Dziesiąty numer Studiów i Materiałów Instytutu Transportu i Handlu Morskiego zawiera artykuły przygotowane przez pracowników Instytutu Transportu i Handlu Morskiego oraz Instytutu Handlu Zagranicznego Wydziału Ekonomicz-nego Uniwersytetu Gdańskiego, przez studentkę specjalności Międzynarodowy Transport i Handel Morski, przez pracowników Akademii Morskiej w Gdyni oraz Odeskiej Narodowej Akademii Morskiej. Tegoroczna publikacja została podzielona na dwie części poświęcone najważniejszym obszarom badawczym Instytutu, tj. zagadnieniom transportu i handlu morskiego oraz funkcjonowania współczesnych przedsiębiorstw i rynków.

Część pierwsza, poświęcona problematyce transportu i handlu morskiego, zawiera siedem artykułów. Pierwszy z nich dotyczy najnowszej koncepcji transeuropejskiej sieci transportowej. Realizacja tej koncepcji ma umożliwić stworzenie (z poszanowaniem zasady zrównoważonego rozwoju) do 2050 roku potężnej europejskiej sieci transportowej, łączącej Wschód z Zachodem, służącej wzrostowi gospodarczemu i podnoszeniu konkurencyjności Unii Europejskiej. Opisywana w artykule koncepcja jest odpowiedzią Wspólnoty na dotychczasowe mało efektywne działania podejmowane od lat 90. XX wieku w celu stworzenia europejskiego systemu transportowego.

W drugim artykule pokazano specyfikę transportu morskiego i jego miejsce w lądowo-morskich łańcuchach transportowych oraz globalnych łańcuchach dostaw. Na tle rozwoju konteneryzacji, z uwzględnieniem złożoności rynków usług transportu morskiego, podjęto próbę zdefiniowania logistyki morskiej.

Trzeci artykuł w tej części Studiów dotyczy podstawowych warunków i kryteriów wyodrębniania segmentów globalnego rynku usług transportu morskiego. Zasadnicze znaczenie w procesu segmentacji nadano wielkości i strukturze potoków ładunkowych oraz potencjałowi produkcyjnemu floty i portów morskich. Przedstawiono tu specyfikę procesów transformacji współczesnego sektora produkcji usług transportu morskiego.

Czwarty artykuł poświęcono przewozom ładunków zjednostkowanych na zapleczu portów bałtyckich. Pokazano w nim istniejące połączenia komplementarne (zwłaszcza kolejowe) oraz alternatywne wobec połączeń morskich, omówiono wielkość i strukturę przewozów intermodalnych na zapleczu portów Regionu Morza Bałtyckiego, a także wskazano czynniki, które będą miały wpływ na rozwój tych przewozów w przyszłości.

Turystyki morskiej w Regionie Morza Bałtyckiego dotyczy kolejny artykuł tej części Studiów. Omówiono w nim dwa segmenty rynku usług turystyki morskiej, tj. żeglugę wycieczkową, która ma charakter sezonowy i obsługuje głównie turystów spoza regionu bałtyckiego, oraz żeglugę promową, całoroczną, obsługującą głównie turystów z Regionu Morza Bałtyckiego. W artykule przedstawiono czynniki determinujące rozwój turystyki morskiej w regionie bałtyckim oraz przewidywane kierunki rozwoju tego rodzaju turystyki.

Kolejny artykuł został napisany przez studentkę specjalności Międzynarodowy Transport i Handel Morski i jest efektem jej fascynacji polską żeglugą pasażerską. Przedstawiono w nim sylwetki wszystkich polskich transatlantyków, które wprawdzie okres swojej świetności miały przed II wojną światową i nie odegrały znaczącej roli w historii światowego transportu pasażerskiego, ale dla Polaków do dziś mają duże znaczenie sentymentalne.

Prawa ochrony środowiska morskiego w kontekście idei zrównoważonego rozwoju transportu dotyczy siódmy artykuł tej części Studiów. Wykazano w nim, że dążenie do zrównoważonego rozwoju transportu morskiego wymaga zasto-sowania wielu nowoczesnych rozwiązań technicznych i organizacyjnych, zarówno w działalności żeglugowej, jak i portowej, w celu spełnienia nowoczesnych standardów ochrony środowiska morskiego.

W drugiej części publikacji omówiono niektóre problemy funkcjonowania współczesnych przedsiębiorstw i rynków oraz gospodarki elektronicznej. Pierwszy z artykułów dotyczy nowej kultury organizacyjnej w kontekście społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw. Wykazano w nim, że wdrażanie do bieżącej praktyki zarządzania przedsiębiorstwami koncepcji społecznej odpowiedzialności ma bezpośredni związek i jest efektem coraz wyższej ich kultury organizacyjnej. Współcześni przedsiębiorcy zaczynają doceniać znaczenie koncepcji społecznej odpowiedzialności i korzyści z niej wynikające dla obu stron. Współpracując ściśle z otoczeniem i rozumiejąc potrzeby szeroko rozumianego środowiska, budują wizerunek i reputację swoich przedsiębiorstw i korzystnie oddziałują na rozwój regionu czy kraju. Tego rodzaju polityka prowadzona przez przedsiębiorców świadczy o ich dojrzałości i odpowiedzialności społecznej.

W kolejnym artykule omówiono cechy, którymi powinny charakteryzować się osoby podejmujące decyzje o rozpoczęciu działalności gospodarczej, będącej alternatywą dla pracy najemnej. Szczególny nacisk położono tu na tzw. umiejętności cyfrowe oraz swobodę posługiwania się nowoczesnymi urządzeniami (w tym elektronicznymi) i metodami wspomagającymi funkcjonowanie współczesnych przedsiębiorstw.

Bankowość offshorowa, jako forma internacjonalizacji działalności bankowej, jest tematem następnego artykułu w tej części Studiów. Przedstawiono w nim działalność banków offshorowych w tzw. rajach podatkowych, wykorzystując przykład Kajmanów.

Kolejny artykuł poświęcono rynkowi usług transportu miejskiego. Posłużo-no się w nim przykładem Miejskiego Obszaru Funkcjonalnego (MOF) Lublina. Analiza przemieszczeń pasażerów, dostępności środków komunikacji miejskiej, natężenia ruchu na trasach komunikacji miejskiej służy kształtowaniu podaży usług transportowych w Lublinie i okolicach.