Strona główna > Numer 15/2018 > Przedmowa

Przedmowa

Zamieszczone w piętnastym numerze Studiówi Materiałów Instytutu Transportu i Handlu Morskiegoartykuły (spośród których część nadesłano na konferencję „Jaka Polska w jakiej Europie?” zorganizowaną przez Ośrodek Badań Integracji Europejskiej na Wydziale Ekonomicznym Uniwersytetu Gdańskiego w dniu6 kwietnia 2018 roku) prezentują wyniki badań pracowników i doktorantów Uniwersytetu Gdańskiego, Zachodniopomorskiego Uniwersytetu Technologicznego w Szczecinie, Odessa National Maritime Academy, a także praktyków gospodarczych. Publikacja została podzielona na dwie części poświęcone obszarom badawczym Instytutu Transportu i Handlu Morskiego. Pierwsza część dotyczy zagadnień transportu i handlu morskiego, zaś druga funkcjonowania współczesnych przedsiębiorstw, rynków i regionów w globalnym otoczeniu. Dodatkowo w części Materiałyzamieszczono teksty wystąpień dwóch europarlamentarzystów, tj. prof. Jerzego Buzka i Jarosława Wałęsy, podczas konferencji „Jaka Polska w jakiej Europie?”

Pierwsza część publikacji, poświęcona problematyce transportu i handlu morskiego, zawiera pięć artykułów. Pierwszy z nich dotyczy znaczenia transportu morskiego dla kształtowania efektywnych zagranicznych stosunków gospodarczych w kontekście stałych systemowych zmian w strukturze żeglugi handlowej. Autorki wykazały, że cechą funkcjonowania współczesnego globalnego rynku handlu morskiego i pozycjonowania przedsiębiorstw żeglugowych jest asymetria parametrów stabilności przedsiębiorstw oraz zmienności warunków zewnętrznych ich działalności operatorskiej i inwestycyjnej. Cechy zarządzania stabilnością pozycjonowania poszczególnych podsystemów kompleksu morskiego zostały przedstawione z pozycji globalnych potrzeb handlu międzynarodowego i efektywności działalności przedsiębiorczej armatorów i operatorów.

Drugi artykułpoświęcono konkurencyjności polskich portów morskich na krajowym i bałtyckim rynku usług portowych. Konkurencja, w której te porty uczestniczą niewątpliwie przyczynia się do podejmowania działań służących rozwojowi ich potencjału produkcyjnego, rozszerzaniu ich oferty usługowej, podnoszeniu jakości usług, urozwiązań, które mają przyciągnąć nie tylko załadowców czy przewoźników, ale także inwestorów. Główne polskie porty należą obecnie do największych w Regionie Morza Bałtyckiego.

Kolejny artykuł omawia przepisy prawa celnego i podatkowego odnoszące się do zaopatrywania statków morskich. Wskazuje możliwości ich odmiennej interpretacji i wynikające stąd konsekwencje dla realizujących tego rodzaju dostawy przedsiębiorców oraz budżetów Polski i Unii Europejskiej.

Czwarty artykuł porusza problematykę żeglugi kontenerowej, chłodniczego łańcucha dostaw oraz polsko-azjatyckiej wymiany handlowej. Omówiono w nim szanse dla rozwoju eksportu polskich produktów spożywczych przy wykorzystaniu żeglugi oceanicznej z Gdańska. Dokonano analizy serwisów żeglugowych z Polski w kierunkach Dalekiego Wschodu oraz polskiego eksportu wybranych towarów spożywczych. Wskazano potrzebę prac badawczo-rozwojowych w celu usprawnienia eksportu towarów spożywczych z Polski.

W piątym artykule zaprezentowano zjawiska, które zaszły w polskiej flocie kutrowej rozmieszczonej na Półwyspie Helskim w latach 2004-2016. Przedstawiono ogólne wskaźniki charakteryzujące polską flotę kutrową na Morzu Bałtyckim oraz rozmieszczenie kutrów w trzech badanych portach: Helu, Jastarni oraz Władysławowie. Zaprezentowano też jednostki zarejestrowane w tych portach.

Druga część Studiów, dotycząca funkcjonowania przedsiębiorstw, rynków i regionów w otoczeniu globalnym, zawiera pięć artykułów. Pierwszy z nich poświęcono ekonomicznym aspektom regionalnej pomocy państwa w Unii Europejskiej. Dokonana przez autorkę analiza przybliża zarówno ekonomiczne uzasadnienie tego rodzaju interwencji, jak i ocenę jej dotychczasowych efektów. Publiczne wsparcie przedsiębiorstw w formie dotacji, ulg podatkowych czy gwarancji podejmowane jest w celu oddziaływania na ich zachowania. Ukierunkowanie interwencji na zawodności rynku ma istotne znaczenie dla jej efektywności, a potencjalne ograniczenia konkurencji i handlu związane ze wsparciem stanowią uzasadnienie kontroli pomocy państwa w Unii Europejskiej.

Kolejny artykuł poświęcono wyzwaniom stojącym przed branżą ubezpieczeniową. Ubezpieczyciele są zmuszeni dostosować się do nowych reguł opartych m.in. na wielokanałowości komunikacji, umiejętności tworzenia zrozumiałego przekazu oraz współpracy pomiędzy konkurentami, której zadaniem jest budowa pozytywnego wizerunku całej branży. W artykule opisano najważniejsze czynniki determinujące wizerunek ubezpieczycieli w czasach cyfrowej komunikacji oraz wskazano sposób postrzegania branży przez interesariuszy w kontekście rozwoju nowoczesnych kanałów komunikacji, m.in. social mediów. Zaprezentowano przykład kampanii wizerunkowej prowadzonej w 2017 r. przez Polską Izbę Ubezpieczeń, która, zdaniem autora, jest pierwszą udaną próbą współdzielenia odpowiedzialności uczestników rynku ubezpieczeniowego za kształt jego wizerunku zarówno w odniesieniu do klienta indywidualnego, jak i biznesowego.

Trzeci artykuł w tej części czasopisma omawia złożoność zachowań użytkowników mediów społecznościowych w sytuacji kryzysowej o zasięgu lokalnym. Omówiono przypadki niewłaściwie zaspokajanych potrzeb informacyjnych, które skutkowały wzrostem poczucia frustracji, poszukiwaniem winnych zaistnienia sytuacji kryzysowej, a także nieufnością wobec systemu zabezpieczania imprez masowych. Przedmiotem badań były zamieszczone na platformach społecznościowych treści dotyczące tragicznego wydarzenia. Wydarzenie to istniało w przestrzeni publicznej jako „Otrzęsiny UTP 2015” w Bydgoszczy. Badania objęły analizę rozkładów czasowych oraz wydźwięku emocjonalnego komentarzy na platformach społecznościowych (Facebook, Youtube).

Kolejny artykuł tej części Studiów dotyczy migracji zarobkowych w Unii Europejskiej. Istnieją różne opinie na temat swobodnego przepływu osób w UE. Europejczycy generalnie postrzegają tę wolność jako jeden z najbardziej pozytywnych rezultatów funkcjonowania UE.Takie opinie pochodzą najczęściej z krajów o korzystnych efektach migracji. Niemało jest jednak głosów, w których migracje zarobkowe postrzegane są jako problem. W artykule opisano doświadczenia Węgrów i Polaków w tym zakresie.

W piątym artykule tej części czasopisma zaprezentowano wyzwania stojące przed Unią Europejską i problemy, z jakimi musi sobie radzić w ostatnich latach w kontekście swojej globalnej pozycji wśród innych sił politycznych i gospodarczych. Jest to próba odpowiedzi na pytanie o warunki, jakie musi spełniać UE, aby być traktowana jako partner globalny. Na tym tle zarysowany został możliwy udział Polski w reformie UE, a także jej obecna i przyszła pozycja w relacji ze Wspólnotą.