Strona główna >Archiwum Publikacji Numer 9/2012

Przedmowa

Dziewiąty numer Studiów i Materiałów Instytutu Transportu i Handlu Morskiego jest opracowaniem zawierającym artykuły przygotowane przez pracowników Instytutu Transportu i Handlu Morskiego oraz Katedry Ekonomiki i Funkcjonowania Przedsiębiorstw Transportowych Wydziału Ekonomicznego Uniwersytetu Gdańskiego, a także Akademii Morskiej w Gdyni. Publikacja jest złożona z trzech części poświęconych najważniejszym obszarom badawczym Instytutu, tj. problematyce transportu i handlu morskiego, funkcjonowania przedsiębiorstw i rynków oraz biznesu elektronicznego.

Część pierwsza, poświęcona problematyce morskiej, zawiera cztery artykuły. Pierwszy z nich dotyczy Regionu Morza Bałtyckiego (RMB). Podjęto w nim próbę zidentyfikowania szczególnych cech odróżniających ten region od innych regionów w Europie. Scharakteryzowano wymianę handlową w RMB oraz funkcjonowanie bałtyckiego rynku usług transportowych, związanego z obsługą towarów będących przedmiotem tej wymiany. Podjęto też próbę przygotowania prognoz rozwoju rynku transportowego Europy Bałtyckiej.

Spis treści (pdf)

(więcej…)


CHARAKTERYSTYKA GOSPODARCZA REGIONU MORZA BAŁTYCKIEGO

Ernest Czermański
Uniwersytet Gdański 

W literaturze często można spotkać określenie „Europa Bałtycka”. Pod tym pojęciem kryje się region skupiony wokół Morza Bałtyckiego, a zatem państwa, które bezpośrednio z tym morzem sąsiadują. Określenie to najczęściej występuje w kontekście gospodarczym, jako że region ten wykazuje szczególne cechy odróżniające go od pozostałych regionów Europy i Unii Europejskiej.

Niniejszy artykuł podejmuje próbę określenia tych różnic, zaczynając od przyczyn geograficzno-społecznych oraz cywilizacyjnych, które prowadzą do różnorodności, poprzez charakterystykę regionalnej wymiany handlowej, kończąc na zarysie funkcjonowania rynku transportowego  i prognoz jego rozwoju.

Wszelkie dane poddane analizie w tym artykule pochodzą z oficjalnych statystyk Międzynarodowego Funduszu Walutowego oraz branżowych opracowań transportowych dla Regionu Morza Bałtyckiego.

Pełna treść artykułu (pdf)

(więcej…)


METODYCZNE ASPEKTY POMIARU EFEKTYWNOŚCI PRZEDSIĘBIORSTW PORTOWYCH

Janusz Dąbrowski
Uniwersytet Gdański 

W artykule przedstawiono teoretyczne i metodologiczne podstawy pomiaru efektywności gospodarowania przedsiębiorstw. Ze względu na znaczące interakcje przedsiębiorstw portowych z otoczeniem (efekty zewnętrzne) oraz dążenie do zrównoważonego rozwoju  zaproponowano nową koncepcję pomiaru efektywności przedsiębiorstw. Polega ona na odpowiednim korygowaniu stosowanych w praktyce mierników efektywności. U podstawy tej koncepcji leży schemat struktury efektów pozwalający na  zdefiniowanie społecznych i prywatnych efektów działalności przedsiębiorstw. Korygowanie rzeczywistych mierników powinno odbywać się z uwzględnieniem pięciu zasad, opisanych w artykule. Opierając się na przedstawionej koncepcji pomiaru, opracowano przykładowy system mierników społecznej i prywatnej efektywności przedsiębiorstw portowych.

Pełna treść artykułu (pdf)

(więcej…)


DETERMINANTY ROZWOJU KONTENEROWEJ ŻEGLUGI MORSKIEJ

Tomasz Nowosielski
Uniwersytet Gdański 

Globalne procesy przemieszczania ładunków są realizowane za pomocą lądowo-morskich łańcuchów transportowych. Nowoczesny system transportowy wymaga kooperacji przewoźników lądowych i morskich oraz wykorzystania odpowiednich standardów technologicznych. Celem opracowania jest identyfikacja i analiza determinant rozwoju kontenerowej żeglugi morskiej, która stanowi istotny element globalnego systemu transportowego. Wyodrębniono podstawowe determinanty, które wpływają na funkcjonowanie przedsiębiorstw żeglugi kontenerowej oraz wskazano wiążące się z tym szanse i zagrożenia.

Pełna treść artykułu (pdf)

(więcej…)


TERRORYZM MORSKI. WSPÓŁCZESNE ZAGROŻENIE W TRANSPORCIE MIĘDZYNARODOWYM

Aleksandra Łysik
Uniwersytet Gdański  

Artykuł porusza problematykę współczesnego terroryzmu morskiego, ukazując zarys historyczny zjawiska oraz podstawowe  różnice między aktami terroryzmu i piractwa morskiego. W opracowaniu przybliżono największe zamachy terrorystyczne wymierzone w statki oceaniczne oraz infrastrukturę portową, a także zaprezentowano najnowsze technologie stosowane do walki z zagrożeniem bezpieczeństwa na morzu.

Pełna treść artykułu (pdf)

(więcej…)


SYMETRYZACJA W PROCESACH SAMOREGULACJI PRZEDSIĘBIORSTW

Andrzej Letkiewicz
Uniwersytet Gdański 

Rozwój przedsiębiorstw wynika z dążenia do jak najsprawniejszego mechanizmu funkcjonowania charakteryzującego się określoną efektywnością i sprawnością gospodarowania. Przedsiębiorstwa ustawicznie usprawniają mechanizm realizowania założonej efektywności i sprawności gospodarowania poprzez samoregulację, jednakże proces ten warunkowany jest stanem innych podmiotów, a więc swoistym punktem odniesienia. Różne poziomy sprawności funkcjonalnej jednych podmiotów są wynikiem asymetrii regulatorów i są podstawą procesu ich odzwierciedlania w podmiotach mniej sprawnych według wzorca podmiotów bardziej sprawnych – symetryzacja. Dążenie do symetrii – zgodności regulatorów przedsiębiorstwa i otoczenia jest siłą sprawczą rozwoju i reali-zowane jest w wymiarze zewnętrznym dotyczącym zasad pozyskiwania i alokacji zasobów, jak i wymiarze wewnętrznym dotyczącym zasad ich konfiguracji wynikającej z postawionego celu funkcjonalnego.

Pełna treść artykułu (pdf)

(więcej…)


WYBRANE INSTRUMENTY I INSTYTUCJE WSPIERAJĄCE DZIAŁALNOŚĆ INNOWACYJNĄ POLSKICH PRZEDSIĘBIORSTW

Aneta Oniszczuk-Jastrząbek
Uniwersytet Gdański 

Wśród czynników sprzyjających wzrostowi innowacyjności w przedsiębiorstwach, szczególną rolę powinno odgrywać państwo, wyznaczając kierunki długotrwałej polityki rozwoju. Do podstawowych warunków stwarzających szanse dla rozwoju innowacyjności, można zaliczyć usuwanie barier ograniczających popyt na wyroby i usługi, łagodzenie obciążeń fiskalnych, ułatwianie dostępu do źródeł kapitału, a także budowanie nowych struktur biznesu. Należy zatem pamiętać, że przedsiębiorczość to szereg działań ukierunkowanych na stabilny i długotrwały rozwój.

W artykule przedstawione zostaną wybrane instrumenty i instytucje wspierające rozwój innowacyjności w Polsce.

Pełna treść artykułu (pdf)

(więcej…)


METODY ZARZĄDZANIA KONFLIKTEM W ORGANIZACJACH

Bożena Kłusek-Wojciszke
Uniwersytet Gdański 

Określenia zarządzanie konfliktem lub kierowanie konfliktem używane zamiennie, odnosi się do szeregu działań zmierzających do minimalizowania negatywnych skutków konfliktu dla funkcjonowania organizacji, a równocześnie wzmacniania jego skutków pozytywnych. Pojawienie się tego terminu było rezultatem przyjęcia we współczesnej nauce założenia o  ambiwalentnej cesze konfliktu, zgodnie z którym w każdej organizacji można wskazać na istnienie zarówno konfliktów funkcjonalnych, jak i dysfunkcjonalnych. W literaturze przedmiotu często mówi się o optymalnym poziomie konfliktu, przy którym organizacja funkcjonuje najefektywniej. Niskie natężenie konfliktu w organizacji hamuje jej efektywność wskutek stagnacji — organizacja zmienia się zbyt powoli, aby sprostać nowym wymaganiom; z kolei duże natężenie konfliktu wywołuje chaos, dekoncentrację, wrogość wobec innych jednostek, przyczyniając się tym samym do spadku efektywności działania organizacji; maksymalną efektywność organizacji zapewnia jedynie umiarkowany poziom konfliktu. Zarządzanie konfliktem, uwzględniające jego poziom, oznacza zatem konieczność wypracowania racjonalnych metod działań pozwalających czerpać wszelkie możliwe korzyści z obecności konfliktu i minimalizować jego niekorzystne konsekwencje. W ostatnich latach zarówno w światowej nauce, jak i praktyce zarządzania obserwuje się wiele nowych koncepcji i metod zarządzania konfliktem – obok koncepcji i metod tradycyjnych pojawiają się metody strategiczne, wielowarstwowe, zorientowane na wprowadzanie zmian o wszechstronnym charakterze.

Pełna treść artykułu (pdf)

(więcej…)


ZACHOWANIA ORGANIZACYJNE PRZEDSIEBIORSTW NA RYNKU PRACY W OBLICZU WYZWAŃ SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIANOŚCI BIZNESU

Joanna Fryca
Uniwersytet Gdański 

Bycie społecznie odpowiedzialnym przedsiębiorstwem niesie za sobą istotne korzyści, ale też stanowi wyzwanie. Stąd każde przedsiębiorstwo powinno generować zachowania organizacyjne na wewnętrznym i zewnętrznym rynku pracy pozytywnie weryfikowane przez jego obecnych i potencjalnych pracowników. To przecież od nich zależy byt przedsiębiorstwa i jego kondycja ekonomiczna.

Dlatego celem niniejszego opracowania stało się przedstawienie wyzwań społecznej odpowiedzialności biznesu, determinujących pole swobody dla zachowań organizacyjnych przedsiębiorstw na rynku pracy.

Pełna treść artykułu (pdf)

(więcej…)


UWARUNKOWANIA ZACHOWAŃ PRZEDSIĘBIORSTW TRANSPORTU SAMOCHODOWEGO NA RYNKU PRZEWOZÓW RZECZY

Beata Majecka
Uniwersytet Gdański 

Przedsiębiorstwa transportu samochodowego, świadczące usługi przewozu rzeczy, funkcjonują obecnie na dynamicznym rynku. Wymaga to od nich szczególnego podejścia do ich działalności. Podmioty te muszą generować określone zachowania rynkowe, aby z ich pomocą, zrealizować swoje podstawowe cele. Zachowania rynkowe przedsiębiorstw pojawiają się jako efekt pewnych charakterystyk oraz generujących je podmiotów uwarunkowań zewnętrznych – głównie warunków rynkowych.

Pełna treść artykułu (pdf)

(więcej…)