Strona główna >Archiwum Publikacji Numer 4/2007

Przedmowa

Czwarty numer „Studiów i Materiałów” w części Studia zawiera różnorodne teksty, będące rezultatami badań pracowników naukowych trzech zakładów: Gospodarki Elektronicznej, Gospodarki Globalnej oraz Handlu Morskiego, wchodzących w skład Instytutu Transportu i Handlu Morskiego. Pierwszy artykuł poświęcony jest ważnemu zagadnieniu etyki jako elementowi kształcenia przyszłych uczestników życia gospodarczego. W kolejnych artykułach przedstawione zostały różne aspekty funkcjonowania przedsiębiorstwa, od problematyki finansowej, poprzez system ocen pracowników oraz informacji marketingowej, aż po zagadnienia związane z jego konkurencyjnością i rozwojem w warunkach globalizacji. Dwa artykuły poświęcone są rynkowi usług. W pierwszym analizowana jest jego struktura w kontekście charakterystycznych cech usługi, a drugi dotyczy specyficznego sektora, jakim jest rynek oceanicznej żeglugi turystyczno-wycieczkowej. Dużo miejsca w „Materiałach i Studiach” zajmują problemy wykorzystania i uwarunkowań rozwoju technologii informacyjnych. Poruszona jest także problematyka zmian własnościowych w polskiej gospodarce. (więcej…)


Miejsce etyki w kształceniu dla potrzeb gospodarki

Jacek Grodzicki

Rozwój nowoczesnej, globalnej gospodarki niesie za sobą konieczność ustalenia norm obowiązujących wszystkich uczestników gry rynkowej. Dotyczy to zarówno kwestii metod i narzędzi prowadzenia interesów jak i zasad w obszarze wzajemnych interakcji. W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera kwestia etyki. Warto w tym miejscu zastanowić się jaka jest rola współczesnej oświaty w propagowaniu i wpajaniu odpowiednich wzorców zachowań. (więcej…)


Project finance jako metoda finansowania inwestycji

Janusz Żurek

Podstawą rozwoju każdego przedsiębiorstwa winna stać się przemyślana i oparta na rzetelnych podstawach strategia. Wiarygodność strategii zależy od wnikliwej analizy otoczenia i oceny przyszłych potrzeb przedsiębiorstwa. W strategii finansowania działalności przedsiębiorstwa niezwykle ważną kwestią jest udzielenie odpowiedzi na kluczowe pytanie, na ile przedsiębiorstwo zamierza korzystać z kapitału obcego i w jakiej formie oraz na ile w finansowaniu przedsięwzięć inwestycyjnych, tworzących przyszłe aktywa przedsiębiorstwa, zaangażowany będzie kapitał własny. Współcześnie, obok tradycyjnych, powszechnie stosowanych form finansowania działalności rozwojowej przedsiębiorstwa, coraz częściej spotyka się rozwiązanie problemu inwestycyjnego przedsiębiorstwa w drodze wykorzystania metody project finance. Jest to metoda umożliwiająca pozyskiwanie środków finansowych dla kapitałochłonnych przedsięwzięć inwestycyjnych realizowanych w długim horyzoncie czasowym i absorbujących znaczne nakłady. Koncepcja finansowania w drodze zastosowania tego mechanizmu opiera się na spłacaniu w pierwszej kolejności zaciągniętych zobowiązań z nadwyżki przepływów pieniężnych wypracowanych przez daną inwestycję. Mamy więc do czynienia ze ścisłym powiązaniem powstałych zobowiązań z tytułu realizacji określonych inwestycji ze środkami, jakie zostaną wypracowane przez projekt. (więcej…)


Wpływ uwarunkowań wewnętrznych organizacji na elementy systemu okresowych ocen pracowników

Agata Borowska-Pietrzak

Wejście na tory gospodarki rynkowej z jednoczesnym przejściem do gospodarki opartej na wiedzy sprawiło, że tracą znaczenie tradycyjne źródła sukcesu. Obecnie człowiek, jego kreatywność, możliwości intelektualne, zaangażowanie stanowią kapitał ludzki i w coraz większym stopniu stają się czynnikiem przewagi konkurencyjnej. W związku z tym zarządzanie zasobami ludzkimi stało się jedną z najważniejszych funkcji w organizacji. Jednym z istotnych problemów zarządzania zasobami ludzkimi jest ocenianie pracownika w procesie pracy. Przeprowadzone w sposób sformalizowany oceny noszą nazwę systemu okresowych ocen pracowników – SOOP, który pełni wiodącą rolę w ocenianiu pracowników. W artykule poddano analizie takie uwarunkowania wewnętrzne organizacji wpływające na SOOP jak rodzaje strategii, struktura organizacyjna, funkcja genotypowa, oczekiwania wobec zatrudnionych pracowników, styl kierowania, kultura organizacyjna i charakterystyka zatrudnionej kadry. (więcej…)


Systemy informacji marketingowej jako element rynkowej orientacji przedsiębiorstw

Tomasz Nowosielski

Dynamiczne otoczenie rynkowe przedsiębiorstw powoduje, że muszą one budować i doskonalić systemy informacyjne. Aktywność rynkowa wiąże się z koniecznością utrzymywania powiązań przedsiębiorstw z bliższym i dalszym otoczeniem. Istotną rolę w przepływie informacji pochodzących z rynku pełnią systemy informacji marketingowej. Pozyskiwane informacje są wykorzystywane na wszystkich etapach działań marketingowych przedsiębiorstw. Szczególnie istotne jest sprawne działanie systemów informacji marketingowej przedsiębiorstw w podejmowaniu decyzji dotyczących sfery marketingu. (więcej…)


Wpływ przekształceń własnościowych na konkurencyjność przedsiębiorstw

Aneta Oniszczuk – Jastrząbek, Tomasz Gutowski

W dobie gospodarki rynkowej, w której istnieje silna walka o klienta, pojęcie konkurencji dotyczy praktycznie każdego przedsiębiorstwa. Konkurencja to rywalizacja o fundusze konsumentów poprzez przedstawienie swojej oferty w sposób bardziej atrakcyjny od innych. Konkurencyjność przedsiębiorstwa decyduje o możliwości jego skutecznego funkcjonowania na rynku. Charakter własności jest jednym z podstawowych czynników, który tę konkurencyjność określa. Warunkuje on między innymi, na podstawie jakich przepisów prawa funkcjonuje przedsiębiorstwo, jak przedstawiają się sposoby jego zarządzania i podejmowania decyzji. W związku z faktem, iż pojęcie konkurencyjności dotyczy zarówno przedsiębiorstwa państwowego, jak i tego, które podlegało procesowi przekształceń własnościowych, Autorzy podejmują próbę analizy tego zjawiska oraz wykazują, które z tych przedsiębiorstw charakteryzuje się wyższym stopniem konkurencyjności. Zastanawiają się ponadto nad zagadnieniem, w jaki sposób na poziomie makroekonomicznym i mikroekonomicznym można wpływać na zwiększenie konkurencyjności polskich przedsiębiorstw. (więcej…)


Rozwój małych i średnich przedsiębiorstw w województwie pomorskim w warunkach globalizacji

Aneta Oniszczuk – Jastrząbek, Tomasz Gutowski

Proces globalizacji przedsiębiorstw oraz wzrost oczekiwań klientów to jedynie niektóre czynniki, które muszą brać pod uwagę zarządzający przedsiębiorstwami niezależnie od rynku, na którym prowadzą działalność gospodarczą. Poprzez podejmowanie działań w zakresie własnego rozwoju, przedsiębiorstwa starają się być coraz bardziej konkurencyjne. Na rynku globalnym przewaga konkurencyjna przedsiębiorstwa polega w głównej mierze na zidentyfikowaniu kluczowych korzyści dla nabywcy, które jednocześnie będą podstawą do wyróżnienia oferty przedsiębiorstwa na tle oferty konkurencji. Do globalizacji należy się więc właściwie przygotować. W związku z tym, autorzy publikacji podjęli próbę identyfikacji czynników, wpływających na rozwój małych i średnich przedsiębiorstw w województwie pomorskim. Kwestionariusz ankietowy rozesłany został do kilkuset podmiotów gospodarczych. Szczegółowa analiza odpowiedzi pozwoliła na określenie siły oddziaływania czynników na wzrost konkurencyjności pomorskich przedsiębiorstw na współczesnym rynku. (więcej…)


Prywatyzacja w Polsce w latach 2006 – 2007 i propozycje na przyszłość

Krzysztof Dobrowolski

W artykule przedstawiono przebieg prywatyzacji w badanym okresie, zwracając uwagę na konsekwencje wyraźnego zahamowania tego procesu. Scharakteryzowano działania rządu mające na celu wykazanie aktywności w zakresie zmian własnościowych, w praktyce jednak wstrzymujące dokończenie prywatyzacji w ważnych obszarach gospodarki. Omówiono problem tzw. złotej akcji. Zaproponowano zestaw działań przyspieszających prywatyzację państwowych podmiotów gospodarczych, które mógłby podjąć nowy rząd, utworzony przez koalicję PO i PSL. (więcej…)


Charakterystyczne cechy usług a struktura rynku

Hanna Klimek

Sfera usług jest działalnością ludzką tak samo istotną dla systemu gospodarczego, jak sfera produkcji dóbr materialnych. Współcześnie jest równie niezbędna dla prawidłowego przebiegu procesu reprodukcji społecznej, jak działalność przemysłowa lub rolnicza. Obecnie w wielu krajach usługi są dominującym obszarem działalności społeczno-gospodarczej. Usługa jest specyficznym rodzajem działalności, polegającym na świadczeniu pracy, w wyniku której nie powstaje nowe dobro materialne (rzecz, przedmiot). Korzystanie z usług nie wiąże się z nabywaniem czegokolwiek, lecz ze zmianą cech nabywców lub posiadanych przez nich dóbr materialnych. Usługi zachowują użyteczność już istniejących przedmiotów lub dodają im użyteczności (np. usługi ubezpieczeniowe, doradcze, konserwacyjne, instalacyjne), przywracają im utraconą wartość użytkową (np. usługi remontowe, naprawcze), udostępniają dobra materialne nabywcom (np. usługi dystrybucyjne, transportowe, finansowe, handlowe), albo, jeżeli obiektem czynności usługowej jest człowiek, służą zachowaniu sprawności jego organizmu (np. usługi lekarskie), kształtowaniu i wzbogacaniu jego świadomości (np. usługi edukacyjne, informacyjne, turystyczne). Usługi posiadają pewne charakterystyczne cechy, które wpływają na ich specyfikę i odróżniają je od dóbr materialnych. Najważniejszymi są: niematerialność, różnorodność, nierozdzielność, nietrwałość, brak możliwości nabycia na własność, bezpośredni kontakt pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą, partycypacja konsumenta w produkcji usługi, jednoczesność produkcji i konsumpcji, duże zróżnicowanie usług, zindywidualizowanie poszczególnych rodzajów usług, brak możliwości odsprzedania usługi. Te cechy powodują, że towary – usługi znacznie różnią się od towarów – rzeczy. Te różnice są źródłem różnic w prowadzeniu działalności usługowej i produkcji dóbr materialnych. Ta odmienność usług ma duży wpływ na sposób funkcjonowania przedsiębiorstw usługowych na rynku, jak również na podejmowane przez te przedsiębiorstwa działania marketingowe. Specyficzne cechy rynku usług i samych usług uważane są za ważne czynniki determinujące model struktury rynku usług. (więcej…)


Cruising światowy w XXI wieku – czy nadal z dużymi rozwojowymi?

Joanna Miotke-Dzięgiel

Podobnie jak w ostatnich latach XX wieku, także i na początku XXI wieku, nadal postępuje proces koncentracji usług przewozowych i umasowienia rynku. Miedzy innymi dzięki temu zwiększa się liczba turystów odbywających podróże na pokładach nowobudowanych cruiserów. Najlepszym potwierdzeniem słuszności takiego twierdzenia dla ostatniego dziesięciolecia staje się sięgająca 7,7% dynamika przeciętnego rocznego przyrostu turystycznych przewozów morskich. Jest istotne, iż – mimo stosunkowo krótkiego sezonu – region północnoeuropejski, a zwłaszcza akwen Bałtyku (aż około 15% roczne przyrosty przewozów), utrzymują się w czołówce najbardziej atrakcyjnych kierunków obsługiwanych przez wycieczkowce. Nie ma wielkiej przesady w twierdzeniu, iż cruising, czyli zwiedzanie świata na pokładach luksusowych statków pasażerskich również w XXI wieku pozostaje modną, a zarazem coraz bardziej popularną formą wypoczynku. (więcej…)